202307 สิ่งแวดล้อมกับการพัฒนา (ENVIRONMENT AND DEVELOPMENT) 
หน่วยกิต : 3(3-0-6) วิชาบังคับก่อน : ไม่มี

วัตถุประสงค์
1. ให้มีความรู้ความเข้าใจปัญหาในการพัฒนาประเทศที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม 
2. ให้ตระหนักถึงความสำคัญของสิ่งแวดล้อมที่เป็นปัจจัยสำคัญในการพัฒนาประเทศ 
3. ให้ตระหนักถึงความสำคัญของดุลยภาพของสิ่งแวดล้อมกับมนุษย์ 
4. ให้ตระหนักถึงความสำคัญของมนุษย์ในทางที่จะสร้างสรรค์ อนุรักษ์ หรือก่อให้เกิดปัญหาต่อสิ่งแวด ล้อม โดยมิให้เกิดความรู้สึกตื่นตระหนกเกินเหตุจนกระทั่งเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนา อย่างเหมาะสม 
5. ให้มีจิตสำนึกในการมีส่วนร่วมในการรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมและมีจริยศาสตร์ สิ่งแวดล้อม

เนื้อหาสาระ
1. ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม 
2. ความสัมพันธ์ของการพัฒนาประเทศ คุณภาพชีวิตและคุณภาพของสิ่งแวดล้อม 
3. การวิเคราะห์ปัญหาสิ่งแวดล้อมในปัจจุบัน ทั้งในระดับท้องถิ่น ระดับประเทศ ระดับภูมิภาคและ ระดับโลก
4. การตัดสินใจทางสิ่งแวดล้อมและจริยศาสตร์สิ่งแวดล้อม 
5. การพัฒนาที่ยั่งยืน (SUSTAINBLE DEVELOPMENT)

ส่วนที่ 1 ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม
1. นักเทคโนโลยีกับสำนึกความรู้ ความสามารถ บทบาท และความรับผิดชอบในการป้องกันและ แก้ไขปัญหาจากการพัฒนาต่อสิ่งแวดล้อม 
2. ความรู้และข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติของโลก ทรัพยากรประเภทใช้แล้วหมดไปกับใช้ แล้วไม่หมดไป เพราะเกิดขึ้นใหม่ได้ (แหล่งพลังงาน ป่าไม้ ฯลฯ) 
3. ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม สภาพแวดล้อมและระบบนิเวศ 
4. ความสัมพันธ์พื้นฐานระหว่างทรัพยากรกับสิ่งแวดล้อม 

ส่วนที่ 2 ความสัมพันธ์ของการพัฒนาประเทศ คุณภาพชีวิตและคุณภาพของสิ่งแวดล้อม
1. ปัจจัยและปัญหาของการพัฒนาประเทศทางด้านเศรษฐกิจ สังคมและการเมือง (จากอดีตถึงปัจจุบัน และแนวโน้มต่อไปในอนาคต) 
2. ปัจจัยและปัญหาของคุณภาพชีวิต บทบาทของพันธุกรรม (ยีน) กับสิ่งแวดล้อมต่อคุณภาพชีวิต 
3. คุณภาพและปัญหาของสิ่งแวดล้อม - ทั่วไป : ดิน น้ำ อากาศ เสียง ภัยสงคราม 
- ปัญหาเร่งด่วนในปัจจุบัน : 
1) การสูญพันธุ์ของสัตว์และพืช 
2) การร้อนชื้นของบรรยากาศโลก 
3) การกำจัดขยะของเสีย 
4) การเพิ่มของประชากรโลก 
- ปัญหาใหม่คุกคามสภาพแวดล้อมโลกในอนาคตอันใกล้ : 
1) ผลกระทบจากเทคโนโลยีใหม่ๆ เช่น คอมพิวเตอร์ ELECTRONIC SMOG หรือ ELECTRONIC POLLUTION 
2) การแพร่พันธุ์ของสาหร่ายทะเล 
3) มลภาวะจากเครื่องยนต์ดีเซล 
4) หมอกกรด
5) สภาพแวดล้อมของทวีปแอนตาร์กติกา 
4. ความสัมพันธ์ของการพัฒนาประเทศ คุณภาพชีวิตและคุณภาพสิ่งแวดล้อม

ส่วนที่ 3 การวิเคราะห์ปัญหาสิ่งแวดล้อมในปัจจุบันทั้งในระดับท้องถิ่น ระดับประเทศ ระดับภูมิภาค และ ระดับโลก
(1) 1. ผลกระทบของปัญหาสิ่งแวดล้อมท้องถิ่นต่อส่วนอื่นของโลก (ยานอวกาศโลก เพราะโลกเป็นระบบ นิเวศปิด) 
2. ภาพรวมทั่วไปของปัญหาสิ่งแวดล้อมในปัจจุบันและแนวโน้มในอนาคต (มลภาวะในดิน น้ำ อากาศ เสียง ขยะของเสียและความเครียดของสังคมในเมือง ฯลฯ) 
3. สาเหตุการป้องกันและการแก้ไขปัญหาต่อสิ่งแวดล้อมจากฝนกรด หมอกกรด สารเคมี และโลหะเป็นพิษ
4. ปัญหา ผลกระทบและมาตรการป้องกันการตัดไม้ทำลายป่า การทำลายทรัพยากรใต้น้ำ เช่น แนวหิน ปะการัง การรุกล้ำของทะเลทราย

ส่วนที่ 4 การวิเคราะห์ปัญหาสิ่งแวดล้อมในปัจจุบันทั้งในระดับท้องถิ่น ระดับประเทศ ระดับภูมิภาค และ ระดับโลก
(2) 1. ปัญหาผลกระทบและการจัดการปัญหากัมมันตภาพรังสีจากธรรมชาติ จากสารกัมมันตภาพรังสีจากเตา ปฏิกรณ์นิวเคลียร์ สำหรับผลิตกัมมันตภาพรังสี เพื่อการผลิตสารกัมมันตภาพรังสี เพื่อใช้งาน กัมมันตภาพรังสีจากโรงงานไฟฟ้านิวเคลียร์ และจากสงครามนิวเคลียร์ (ฤดูหนาวนิวเคลียร์) 
2. ปัญหาและการป้องกันการคุกคามชีวิตป่า (WILD LIFE) และปัญหาความหลากหลายทางชีวภาพ (BIODIVERSITY) ถูกคุมคามจากการพัฒนา ปัญหาทรัพยากรป่าไม้และทรัพยากรในทะเลถูกคุกคาม 
3. ปัญหา การป้องกัน และการแก้ไขปัญหาบรรยากาศของโลกร้อนขึ้นจากปรากฎการณ์เรือนกระจก (GREENHOUSE EFFECT) 
4. ปัญหา การป้องกัน และการแก้ไขการสูญเสียโอโซนในบรรยายกาศ ปัญหารูโหว่โอโซน (OZONE HOLE)

ส่วนที่ 5 การตัดสินใจทางสิ่งแวดล้อมและจริยศาสตร์สิ่งแวดล้อม
1. ประเด็นและปัจจัยเพื่อการตัดสินใจสำหรับการป้องกันและการจัดการปัญหาสิ่งแวด ล้อม สืบเนื่องจาก การพัฒนา 
2. วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีกับการจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อม (สำรวจความคิดพื้นฐาน บทบาทของ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในฐานะเป็นปัจจัยต้นเหตุปัญหาของสิ่งแวดล้อม การแก้ไขปัญหา หรือ การจัดการสภาพแวดล้อม โดยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอย่างเหมาะสมให้เกิดสมดุลย์อันดีระหว่าง การพัฒนากับสิ่งแวดล้อม) 
3. กฎหมาย กฎ (ดังเช่น กฎกระทรวง) ระเบียบ ข้อบังคับ ข้อตกลง สนธิสัญญา ฯลฯ เกี่ยวข้องกับ สิ่งแวดล้อมระดับในประเทศ และระดับระหว่างประเทศ 
4. การสร้างและปลูกฝังสำนึกของจริยธรรมสิ่งแวดล้อม

ส่วนที่ 6 การพัฒนาที่ยั่งยืน (SUSTAINBLE DEVELOPMENT)
1. ราคาของความก้าวหน้า (THE PRICE OF PROGRESS) ผลกระทบจากการพัฒนาต่อคุณภาพชีวิตและ สิ่งแวดล้อม 
2. บทบาทของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีต่อปัญหาสิ่งแวดล้อม การป้องกันและการแก้ไข (เช่น การใช้ น้ำมันเบนซินไร้สารตะกั่ว การพัฒนาพลาสติกที่ย่อยสลายได้ การพัฒนาวัสดุเพื่อใช้แทนสารจำพวก ซีเอฟซีที่ทำลายโอโซน การพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพและพันธุวิศวกรรม เพื่ออนุรักษ์พันธุ์พืชและสัตว์ที่ ใกล้จะสูญพันธุ์ ฯลฯ) 
3. บทบาทของสถาบัน (ดังเช่น มหาวิทยาลัย สถาบันเทคโนโลยีต่างๆ วิทยาลัยต่างๆ ฯลฯ) และ องค์กรของรัฐ (ดังเช่น หน่วยงานราชการเกี่ยวกับการจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อม) ในการให้การศึกษา ดำเนินการวิจัย และการฝึกอบรม ปัญหาและการจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อมกับการพัฒนา บทบาทของ องค์การ (ORGANIZATION) ในรูปของหน่วยงาน องค์กร กลุ่ม สื่อมวลชน และการระดมความร่วมมือ เพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม ทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับโลก ตัวอย่างองค์การระดับท้องถิ่น (ภายในประเทศ) ภาครัฐ คือ 
- สำนักงานคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ 
- กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม 
- กระทรวงอุตสาหกรรม
- กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
- กระทรวงมหาดไทย 
- กระทรวงสาธารณสุข 
- ระบบสื่อมวลชนของรัฐ ดังเช่น สิ่งตีพิมพ์ วิทยุ โทรทัศน์ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ ตัวอย่างองค์การระดับท้องถิ่น (ภายในประเทศ) ภาคเอกชนและชุมชน คือ 
- มูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าและพรรณพืชแห่งประเทศไทยในพระบรมราชินูปถัมภ์ 
- กลุ่ม องค์กร และมูลนิธิต่างๆ เกี่ยวกับการจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อม 
- สื่อมวลชนทุกประเภท ได้แก่ สิ่งตีพิมพ์ วิทยุ โทรทัศน์ วิดิทัศน์ ภาพยนตร์ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ (เช่น หนังสือคอมพิวเตอร์) 
- ชมรมการสื่อข่าววิทยาศาสตร์และสิ่งแวดล้อมแห่งประเทศไทย
- กลุ่มชุมชนเพื่อจัดการและแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม ตัวอย่างขององค์การระดับโลก คือ
- UNEP
- UNESCO
- ESCAP 
- GREENPEACE 
- WORLDWATCH INSTITUTE (WASHINGTON DC.) 
- การประชุมสุดยอดโลก หรือ EARTH SUMMIT ทางด้านสิ่งแวดล้อมที่สวีเดน พ.ศ.2515 และที่บราซิล พ.ศ.2535 
4. เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (มาตรฐานสำหรับการพัฒนาที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม)

วิธีการ
1. บรรยาย (LECTURE) 
2. บรรยายพิเศษโดยผู้เชี่ยวชาญเฉพาะเรื่อง 
3. อภิปราย 
4. ศึกษาจากหนังสือ สิ่งพิมพ์ เอกสารเผยแพร่ วารสารหรือนิตยสาร หนังสือพิมพ์ 
5. ศึกษาจากสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ดังเช่น วีดิทัศน์ สไลด์ ภาพยนตร์ เทปเสียง หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (หนังสือ คอมพิวเตอร์) 
6. กรณีศึกษาโดยทัศนศึกษา 

REFERENCE
- วิทยาศาสตร์และสิ่งแวดล้อม. เกษม จันทร์แก้ว, ม.เกษตรศาสตร์, 2530. 
- กรุงเทพฯศตวรรษ 21. ชัยวัฒน์ คุประตกุล, มีเดียโฟกัส, 2533. 
- สู่อนาคต ปี 2000. ชัยวัฒน์ คุประตกุล, มีเดียโฟกัส, 2535. 
- สภาวะโลกวิกฤติ II (สภาวะแวดล้อมโลก 1989). วราพร สุรวดี, ผู้แปล, คบไฟ, 2533. 
- EARTH : OUR CROWED SPACESHIP. DAVID D. KEMP,ROUTLEDGE, 1990.
- GLOBAL ENVIRONMENTAL ISSUES. ISAAC ASIMOV, FAWCETT CREST, 1974.
- STATE OF THE WORLD 1989. LESTER R. BROWN, ET. AL., NORTON, 1989.
- THE COLD AND THE DARK (THE WORLD AFTER NUCLEAR WAR). PAUL R.EHRLICH, ET. AL., NORTON, 1984 
- เอกสารเผยแพร่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมจากองค์กรและหน่วยงานทั้งจากของภาครัฐและ เอกชน ทั้งในระดับประเทศ และระดับโลก เช่น จากสำนักงานคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ มูลนิธิคุ้มครองสัตว์ป่าและพรรณพืชแห่ง ประเทศไทย UNEP UNESCO 
- วารสารและนิตยสารเผยแพร่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมทั้งในระดับประเทศและระดับโลก เช่น สารคดี WORLD
- WATCH (WORLD WATCH INSTITUTE)

 

-   

Like! & Follow me!

 

SUT Station

.